![\"\"](\"https:\/\/bereket.org.tr\/online-medrese\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/mahmud-efendi.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
<\/p>\n
Mahmud Efendi Hazretleri 1929\u2019da Trabzon vil\u00e2yetinin Of kazas\u0131n\u0131n Mi\u00e7o (Tav\u015fanl\u0131) k\u00f6y\u00fcnde do\u011fdu. Babas\u0131 Mustafa o\u011flu Ali Efendi, annesi Tufan k\u0131z\u0131 F\u00e2t\u0131ma Han\u0131mefendi ver\u00e2 ve takva ile maruf muhterem kimseler idiler.<\/p>\n
Mahmud Efendi Hazretleri 1929\u2019da Trabzon vil\u00e2yetinin Of kazas\u0131n\u0131n Mi\u00e7o (Tav\u015fanl\u0131) k\u00f6y\u00fcnde do\u011fdu. Babas\u0131 Mustafa o\u011flu Ali Efendi, annesi Tufan k\u0131z\u0131 F\u00e2t\u0131ma Han\u0131mefendi ver\u00e2 ve takva ile maruf muhterem kimseler idiler. Ali Efendi k\u00f6y\u00fcn camisinde imaml\u0131k yapar, ayn\u0131 zamanda kendi tarlas\u0131nda da ziraatla me\u015fgul olurdu. Tarlas\u0131 c\u00e2miye uzak olmas\u0131na ra\u011fmen vazifesini hi\u00e7 aksatmaz, mutlaka c\u00e2miye gelir, ezan okur ve namaz\u0131 k\u0131ld\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Bazen k\u00f6yl\u00fcler ziraatla me\u015fgul olduklar\u0131ndan c\u00e2miye gelemezler, Ali Efendi namaz\u0131 tek ba\u015f\u0131na k\u0131lmak zorunda kalaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi halde i\u015fini b\u0131rak\u0131r, yine de namaz\u0131n\u0131 c\u00e2mide k\u0131lard\u0131.<\/p>\n
Ali Efendi ibadetine d\u00fc\u015fk\u00fcn, \u00e7ok\u00e7a Kur\u2019\u00e2n okuyan kanaat ehli bir kimse idi. 1954 senesinde zorluklarla biriktirdi\u011fi paras\u0131yla hacca gitti ve Mekke-i M\u00fckerreme\u2019de rahats\u0131zlanarak vefat edip Cennet\u00fc\u2019l-Me?l\u00e2\u2019da, daha \u00f6nce orada vefat etmi\u015f bulunan babas\u0131 Mustafa Efendi\u2019nin yak\u0131n\u0131na defnedildi.<\/p>\n
Annesi F\u00e2t\u0131ma Han\u0131m kul haklar\u0131na \u00e7ok dikkat ederdi. \u0130neklerini meraya g\u00f6t\u00fcr\u00fcrken kimsenin bah\u00e7esinden otlamas\u0131n diye a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 ba\u011flard\u0131. Kazara bir ine\u011fi ba\u015fkas\u0131n\u0131n bah\u00e7esinden otlayacak olsa hemen sahibinden helallik ister ve o inekten sa\u011fd\u0131\u011f\u0131 s\u00fct\u00fcn tamam\u0131n\u0131 bah\u00e7e sahibine verirdi.<\/p>\n
<\/p>\n
Mahmud Efendi Hazretleri alt\u0131 ya\u015f\u0131ndayken haf\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 babas\u0131 ve annesinde yapt\u0131. Ailesinin ve yeti\u015fti\u011fi \u00e7evrenin dindarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da etkisiyle k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015f\u0131na ra\u011fmen namazlar\u0131 c\u00e2mide k\u0131l\u0131yor, nafile ibadetlere de ihtimam g\u00f6steriyordu.<\/p>\n
Haf\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bitirdikten sonra Ramazan ay\u0131nda Kayseri\u2019ye gidip o b\u00f6lgenin muteber ulem\u00e2s\u0131ndan olan Tesbihcizade Ahmed Efendi\u2019den sarf, nahiv ve Fars\u00e7a okudu. Kayseri\u2019de bir sene kald\u0131ktan sonra memleketi Of\u2019a d\u00f6nerek zaman\u0131n en me\u015fhur k\u0131raat \u00e2limi Mehmed R\u00fc\u015fd\u00fc A\u015f\u0131kkutlu Hoca Efendi\u2019den Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem k\u0131raat etti.<\/p>\n
Bela\u011fat, ilm-i kelam, tefsir, hadis, f\u0131k\u0131h ve us\u00fbl-\u00fc f\u0131kh gibi s\u00e2ir ul\u00fbm-i \u015fer?iyyeyi ise akl\u00ee ve nakl\u00ee ilimlerde m\u00fctehass\u0131s ulem\u00e2dan ve S\u00fcleymaniye Medresesi dersi\u00e2mlar\u0131ndan olan eni\u015ftesi \u00c7alekli Hac\u0131 Dursun Fevzi Efendi\u2019den ikmal ederek hen\u00fcz on alt\u0131 ya\u015f\u0131nda iken icazet ald\u0131.<\/p>\n
Kendisi okurken okutmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 talebelerini yedi sene kadar okuttuktan sonra askere gitmeden icazet verdi (ki o tarihlerde bu, ba\u015far\u0131lmas\u0131 \u00e7ok zor bir i\u015fti).<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/bereket.org.tr\/online-medrese\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/ali-haydar-efendi-201x300.jpg\")
Askerde bulundu\u011fu s\u0131rada ise hayat\u0131n\u0131n seyrini de\u011fi\u015ftirecek olan en b\u00fcy\u00fck \u00fcstad\u0131 ve \u015feyhi Ali Haydar Efendi\u2019yle tan\u0131\u015ft\u0131. Ali Haydar Efendi Hazretleri Osmanl\u0131 sultanlar\u0131ndan son d\u00f6rt padi\u015fah\u0131n huzur hocalar\u0131ndan olup, Me\u015f\u00eehat-\u0131 \u0130sl\u00e2miyye\u2019de Hey\u2019et-i Te\u2019l\u00eefiyye Reisi idi.<\/p>\n
M\u00fcteass\u0131b bir Hanef\u00ee olan Ali Haydar Efendi \u201cMez\u00e2hib-i erbe?an\u0131n f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131 kaybolsa hepsini ezberden yazd\u0131rabilirim\u201d diyecek derecede d\u00f6rt mezhebin f\u0131kh\u0131na da v\u00e2k\u0131f biriydi ve ayn\u0131 zamanda d\u00f6rt mezheb m\u00fcft\u00fcs\u00fcyd\u00fc. Mecelle\u2019nin \u201cB\u00fcyu? ve ic\u00e2re\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn haz\u0131rlanmas\u0131 Kendisine tevd\u00ee edilmi\u015f, Se\u00e7ti\u011fi sekiz ki\u015filik ilm\u00ee bir heyetle bu k\u0131sm\u0131 itmam etmi\u015fti. Daha sonra \u0130stanbul m\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve diyanet i\u015fleri reisli\u011fi yapm\u0131\u015f olan \u00d6mer Nas\u00fbhi Bilmen gibi muktedir bir fak\u00eeh bu heyette Kendisinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc k\u00e2tibiydi.<\/p>\n
Ali Haydar Efendi son devir Osmanl\u0131 ulem\u00e2s\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fcklerinden say\u0131lan merhum Z\u00e2hid\u00fc\u2019l-Kevser\u00ee\u2019ye bir fetvas\u0131ndan dolay\u0131 Me\u015f\u00eehat\u2019ta \u00e7\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f, sonra Kahire\u2019ye gidecek olan talebesi Emin Sara\u00e7 Hoca Efendi ile: \u201cO \u015fimdi muh\u00e2cir oldu, ben bir defa kendisine \u00e7\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f idim, hakk\u0131n\u0131 bana helal etsin\u201d diye kendisine haber g\u00f6nderdi\u011finde Z\u00e2hid\u00fc\u2019l-Kevser\u00ee: \u201cO bizim \u00fcstad\u0131m\u0131zd\u0131r, her zaman bize \u00e7\u0131k\u0131\u015fma hakk\u0131na sahiptir\u201d diye kendisinden \u00f6vg\u00fcyle bahsetmi\u015fti.<\/p>\n
\u0130\u015fte Mahmud Efendi murad (All\u00e2h-u Te?\u00e2l\u00e2 taraf\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f) kullardan oldu\u011fu i\u00e7in b\u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir \u00e2lim ve \u015feyh olan Ali Haydar Efendi Kendisinin aya\u011f\u0131na g\u00f6nderildi, \u015f\u00f6yle ki: Ali Haydar Efendi\u2019nin k\u0131rk sene evvel vefat etmi\u015f olup Band\u0131rma\u2019da medfun bulunan \u015feyhi Ali R\u0131za Bezzaz Hazretleri bir gece \u0130stanbul\u2019daki tekkede bulunan Ali Haydar Efendi Hazretleri\u2019ne m\u00e2nev\u00ee yolla zuhur edip, o g\u00fcnlerde orada askerde bulunan Mahmud Efendi\u2019yi takdim ederek: \u201cBand\u0131rma\u2019ya hemen gel ve buradaki emaneti al\u201d diye emir buyurmu\u015f.<\/p>\n
Bunun \u00fczerine Ali Haydar Efendi derhal Band\u0131rma\u2019ya gidip Tekke C\u00e2mii\u2019ne varm\u0131\u015f ve yan\u0131nda bulunan m\u00fcridlerine: \u201cBurada bir asker var, onu bulun ve bana getirin\u201d buyurmu\u015f. Bu emir \u00fczerine Band\u0131rma\u2019da bir asker aramaya ba\u015flam\u0131\u015flar. Fakat bu askerin ad\u0131, soyad\u0131 ve adresi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u015fleri hi\u00e7 de kolay olmam\u0131\u015f.<\/p>\n
Bundan sonras\u0131n\u0131 Mahmud Efendi Hazretleri \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flar\u0131mdan beri \u00e2limlere ve \u015feyhlere kar\u015f\u0131 muhabbetim vard\u0131. Nerede bir \u00e2lim, bir All\u00e2h dostu oldu\u011funu \u00f6\u011frensem onu ziyaret ederdim. Band\u0131rma\u2019da acemi birli\u011finde askerlik yap\u0131yorken orada da ziyaret edip, duas\u0131n\u0131 alabilece\u011fim \u00e2lim bir zat, bir \u015feyh efendi var m\u0131 diye merak ediyordum. Orada Halil Efendi isminde takva sahibi bir zat vard\u0131. Bir keresinde ona: \u2018Buralarda \u015feyh yok mu?\u2019 diye sordum. O da bana Ali R\u0131za Bezzaz Efendi Hazretleri\u2019nin kabrini g\u00f6stererek: \u2018Bu zat\u0131n hal\u00eefesi var, lakin O da \u0130stanbul\u2019da\u2019 dedi.<\/p>\n
Bunun \u00fczerine ben o zat\u0131n kabrini ziyaret ettim. O\u2019nun hal\u00eefesini de ziyaret edip duas\u0131n\u0131 almay\u0131 arzu etti\u011fim i\u00e7in, \u2018Bir f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulup \u0130stanbul\u2019a nas\u0131l gidebilirim?\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131m, i\u015fte o anda kalbim O zata do\u011fru akt\u0131. Art\u0131k daima O\u2019nu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr oldum.<\/p>\n
Bir g\u00fcn Band\u0131rma\u2019da deniz kenar\u0131ndaki Haydar \u00c7avu\u015f C\u00e2mii\u2019nde cuma namaz\u0131n\u0131 eda ettim. Namazdan sonra c\u00e2minin bir k\u00f6\u015fesinde beyaz sar\u0131kl\u0131, beyaz c\u00fcbbeli, gayet heybetli ve n\u00fbran\u00ee bir zat g\u00f6rd\u00fcm. Bana padi\u015fah gibi heybetli geldi. O zat\u0131n kim oldu\u011funu sordu\u011fumda bana: \u2018\u0130\u015fte O zat Senin g\u00f6rmek istedi\u011fin Ali Haydar Efendi Hazretleri\u2019dir\u2019 dediler.<\/p>\n
\u00c7ok sevindim ve O\u2019nunla g\u00f6r\u00fc\u015fmek istedim. Fakat yak\u0131nlar\u0131 temkinli davran\u0131p bana: \u2018Zaman \u00e7ok k\u00f6t\u00fc, bu zat takipte. Gece gelirsen g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrs\u00fcn\u2019 dediler. Gece gitti\u011fimde rahats\u0131z oldu\u011fu i\u00e7in erken yatm\u0131\u015ft\u0131. Kendisiyle ancak ertesi g\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015fmek nasip oldu, huzuruna girdi\u011fimde beni g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez: \u2018\u0130\u015fte kitaplar\u0131m\u0131 teslim edece\u011fim ki\u015fi budur\u2019 dedi. B\u00f6ylece g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcp tan\u0131\u015ft\u0131k, Beni Kendisine m\u00e2nen \u015eeyhi\u2019nin teslim etti\u011fini bildirdi ve Kendisinden ayr\u0131lmamam\u0131 tenbih etti, bir daha da O\u2019nu hi\u00e7 b\u0131rakmad\u0131m.\u201d<\/p>\n
\u015eeyhi Ali Haydar Efendi\u2019nin vefat\u0131yla Mahmud Efendi Hazretleri\u2019nin hayat\u0131nda yeni bir merhale ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Bir taraftan imaml\u0131k yaparak cemaatle, bir taraftan talebe okutmakla, di\u011fer bir taraftan da Ali Haydar Efendi Hazretleri\u2019nin vasiyeti vechile tarikat ehli ihvan\u0131 ir\u015f\u00e2d ile me\u015fgul oluyordu.<\/p>\n
\u0130maml\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 \u0130smaila\u011fa C\u00e2mii\u2019ni hem tekke hem medrese hem de emr-i bi\u2019l-m\u00e2ruf ve nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnker merkezi olarak kullan\u0131yordu. Osmanl\u0131 medreselerinde takib edilen usul \u00fczere daha askere gitmeden \u00f6nce memleketinde bir\u00e7ok talebe okutmu\u015f ve bir\u00e7ok kimselere icazet vermi\u015f olan Mahmud Efendi Hazretleri\u2019nden \u0130stanbul\u2019da da bir\u00e7ok imam, v\u00e2iz ve m\u00fcft\u00fc ders ald\u0131.<\/p>\n
Kendisi daima insanlar\u0131 ilme, amele ve ihlasa te\u015fvik etti. O zamanlarda ilim okumak ve okutmak hele ki s\u00fcnnet-i seniyyeden taviz vermeden bu i\u015fi yapmak hi\u00e7 de kolay de\u011fildi.<\/p>\n
K\u00f6ylerde cenazeleri kald\u0131racak, ramazanlarda teravih k\u0131ld\u0131racak ve mukabele okuyacak ki\u015fileri bulmak bile zor hale gelmi\u015fti. Avam halk Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019i okuyamaz, namaz k\u0131lmay\u0131 bilemez, d\u00een\u00ee vec\u00eebelerden b\u00eehaber ve dah\u00ee \u00eeman \u015fartlar\u0131n\u0131 sayamaz ve kelime-i \u015feh\u00e2deti bile telaffuz edemez hale gelmi\u015fti.<\/p>\n
On sekiz sene ez\u00e2n-\u0131 Muhammed\u00ee T\u00fcrk\u00e7e okutulmu\u015f, Arap\u00e7a okuyanlar takibe u\u011fray\u0131p cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Din adamlar\u0131 ve m\u00fctedeyyin insanlar bas\u0131n-yay\u0131n organlar\u0131 kullan\u0131larak k\u00f6t\u00fclenmi\u015f, iftiralar at\u0131larak halk\u0131n nazar\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve bu i\u015fte olduk\u00e7a mesafe de kat edilmi\u015fti.<\/p>\n
Sakall\u0131lar, sar\u0131kl\u0131lar papaz diye yaftalanm\u0131\u015f, \u00e7ar\u015fafl\u0131lar \u00f6c\u00fc g\u00f6sterilmi\u015f ve hatta fahi\u015fe ithamlar\u0131na hedef k\u0131l\u0131nm\u0131\u015flard\u0131. Bu maksatla nice filmler, tiyatrolar ve piyesler d\u00fczenlenmi\u015fti. Bu i\u015f meydanlarda \u00e7ar\u015faf \u00e7\u0131karma merasimleri icra etmeye kadar varm\u0131\u015ft\u0131. \u0130lkokuldan itibaren \u00e7ocuklar bu telkinlerle b\u00fcy\u00fct\u00fclmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130nsanlar k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne Avrupa\u2019y\u0131 taklit etmeye te\u015fvik edilmi\u015f ve bu hususta b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcler ayakalt\u0131na al\u0131narak her t\u00fcrl\u00fc rezalet a\u00e7\u0131ktan i\u015flenir hale gelmi\u015fti.<\/p>\n
D\u00een\u00ee ilimleri i\u00e7eren kitaplar bir yana Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem okumak bile yasaklanm\u0131\u015ft\u0131. Bu \u015fartlar alt\u0131nda d\u00eenini \u00f6\u011frenmek isteyenler da\u011flarda, ma\u011faralarda, ah\u0131rlarda ve mezarl\u0131klarda k\u00f6\u015fe bucak ka\u00e7arak, d\u0131\u015far\u0131lara n\u00f6bet\u00e7iler b\u0131rakarak ders okumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n
Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019i Arap\u00e7as\u0131ndan okuyabilmenin bile ula\u015f\u0131lmas\u0131 \u00e7ok zor bir i\u015f oldu\u011fu bu a\u011f\u0131r \u015fartlar i\u00e7erisinde Mahmud Efendi Hazretleri\u2019nin k\u0131rk-elli senelik k\u0131sa bir zaman zarf\u0131nda erkekli kad\u0131nl\u0131 binlerce hoca, on binlerce talebe yeti\u015ftirmesinin ve milyonlarla ifade edilen sakall\u0131 erkeklerin ve \u00e7ar\u015fafl\u0131 kad\u0131nlar\u0131n yeti\u015fmesine sebep olmas\u0131n\u0131n her t\u00fcrl\u00fc takdirin fevk\u0131nde bir hizmet oldu\u011fu \u00e2\u015fikard\u0131r.<\/p>\n
On be\u015f-on alt\u0131 ya\u015flar\u0131ndaki gen\u00e7lerin sakallar\u0131na jilet vurmamas\u0131, sar\u0131k, \u015falvar, c\u00fcbbe giymeleri, haf\u0131zl\u0131k yapmalar\u0131 ve Kur\u2019\u00e2n ilimlerini tahsil etmeleri, gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131n \u00e7ar\u015faf giymeleri ve k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n manas\u0131n\u0131 anlayacak seviyeye ula\u015fmalar\u0131 hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz b\u00fcy\u00fck bir gayretin ve y\u00fcce bir m\u00e2nev\u00ee tasarrufun eseridir.<\/p>\n
Mahmud Efendi Hazretleri hemen hemen b\u00fct\u00fcn illeri, kasabalar\u0131 ve binlerce k\u00f6y\u00fc gezerek emr-i bi\u2019l-m\u00e2ruf ve nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnker yaparken daima insanlar\u0131 ilim \u00f6\u011frenmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p durdu. Kendisine \u201cBir emriniz, bir arzunuz var m\u0131?\u201d diye soranlara \u201cHer mahalleye bir k\u0131z bir erkek medresesi yap\u0131n\u201d diye cevap verirdi.<\/p>\n
Kendisinin ilme te\u015fvik bab\u0131ndaki baz\u0131 s\u00f6zleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cEy talebeler! Sizler, kurumu\u015f topraklar\u0131n ya\u011fmur y\u00fckl\u00fc bulutlar\u0131, direksiz kubbenin direklerisiniz.\u201d<\/p>\n
\u201c\u00d6mr\u00fcmden \u00fc\u00e7 nefesim kalsa size okuyun, okuyun, okuyun derim.\u201d<\/p>\n
\u201cSizin yerinizde olsam bu sabah kahvalt\u0131 yapmadan ilme ba\u015flard\u0131m.\u201d<\/p>\n
Mahmud Efendi Hazretleri\u2019nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zamana ve T\u00fcrkiye \u015fartlar\u0131ndaki insanlar\u0131n ahv\u00e2line g\u00f6re ilmi art\u0131rmada kulland\u0131\u011f\u0131 tedr\u00eec\u00ee \u00fcslub hayret vericidir.<\/p>\n
Hatta b\u00e2z\u0131 ilim ehli kimseler bu husustaki inceli\u011fe muttal\u00ee olamad\u0131klar\u0131ndan kendisini tenkid bile etmi\u015flerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlara \u201cEmsile, Bina, Av\u00e2mil okuyun yeter\u201d diyerek ilme te\u015fvik ediyordu.<\/p>\n
Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem okumay\u0131 dahi bilmeyen, ge\u00e7im derdine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir millete \u201cOn be\u015f-yirmi sene ilim okumal\u0131s\u0131n\u0131z\u201d demi\u015f olsayd\u0131 acaba bu ilmi kim kabul ederdi.<\/p>\n
Bir zaman sonra ilm\u00ee seviyeyi y\u00fckseltip zikrolunan kitaplara \u0130zhar ve \u0130zz\u00ee gibi di\u011fer kitaplar\u0131 eklemi\u015f ve \u201c\u0130zhar okuyan hocad\u0131r\u201d buyurarak insanlar\u0131 heveslendirmi\u015fti.<\/p>\n
Daha sonra bu kitaplara K\u00e2fiye, Molla C\u00e2m\u00ee, N\u00fbru\u2019l-\u00eezah, M\u00fclteka, Telhis, \u015eerhu\u2019l-Emal\u00ee, \u015eerhu\u2019l-akaid gibi daha y\u00fcksek kitaplar\u0131 ekledi.<\/p>\n
\u0130lmin temelini bu \u015fekilde atarak bir\u00e7ok talebeler yeti\u015ftiren Mahmud Efendi Hazretleri bunlarla da yetinmeyip\u201cM\u00fclteka ezberlenmeli\u201d, \u201cHid\u00e2ye okunmal\u0131\u201d, \u201cM\u00fclteka\u2019n\u0131n \u015ferhi Mecme?u\u2019l-enhur\u2019u anlayarak okuyup bitirmeyene hoca demem\u201d gibi s\u00f6zlerle ilm\u00ee seviyeyi daha da y\u00fckseltti.<\/p>\n
Art\u0131k \u201cUzun uzun tefsirler, uzun uzun hadisler, f\u0131k\u0131hlar okuyun\u201d diyor ve hoca olduktan sonra yedi sene f\u0131k\u0131h ihtisas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyerek i\u00e7indeki niyetini dile getiriyordu.<\/p>\n
Bu arada kad\u0131nlar\u0131n cahil kalmalar\u0131na g\u00f6nl\u00fc raz\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan bu konuda da yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131yordu. Kad\u0131nlara \u0130slamiyet\u2019i en kolay yine kad\u0131nlar anlatabilece\u011fi i\u00e7in onlardan da hocalar yeti\u015ftirmek gerekiyordu. Erkeklerin, kendilerine mahrem olmayan kad\u0131nlar\u0131 hele ki b\u00f6ylesine bozuk bir zamanda okutmaya kalkmalar\u0131 bir\u00e7ok mahzuru beraberinde getirece\u011finden bu i\u015fe \u015f\u00f6yle bir \u00e7are buldu; Kendisi \u00f6nce erkekleri okuttu, sonra erkek hocalara han\u0131mlar\u0131n\u0131 ve k\u0131zlar\u0131n\u0131 okutmalar\u0131n\u0131 emretti. Kocalar\u0131ndan veya babalar\u0131ndan okuyan han\u0131mlar da di\u011fer han\u0131mlar\u0131 okuttular.<\/p>\n
Kad\u0131nlar\u0131n nurlar\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcren unsurlar erkeklerinkinden daha az oldu\u011fu i\u00e7in k\u0131sa zamanda kad\u0131n medreseleri \u00e7o\u011fald\u0131 ve yay\u0131ld\u0131.<\/p>\n
\u00d6yle ki okuyan kad\u0131nlar\u0131n say\u0131s\u0131 erkekleri ge\u00e7ti. Nice k\u0131zlar h\u00e2f\u0131zl\u0131k yapt\u0131 ve niceleri hoca olup s\u00e2ir kad\u0131nlar\u0131n hidayetlerine ves\u00eele oldular.<\/p>\n
Mahmud Efendi Hazretleri ilme te\u015fvik bab\u0131nda vaazlar\u0131nda defalarca \u015fu s\u00f6zleri tekrarlam\u0131\u015ft\u0131r: \u201cBo\u011faz k\u00f6pr\u00fcs\u00fcn\u00fc alel\u00e2de marangozlar, demirciler yapabilir mi? B\u00fcy\u00fck m\u00fchendisler, b\u00fcy\u00fck mimarlar laz\u0131m. \u0130\u015fte bu din k\u00f6pr\u00fcs\u00fcn\u00fc de k\u00fc\u00e7\u00fck hocalar yapamaz, b\u00fcy\u00fck \u00e2limler laz\u0131m.\u201d<\/p>\n
Ulem\u00e2ya, talebelere \u00e7ok h\u00fcrmet eder, hallerine ihtimam g\u00f6sterir ve onlar\u0131n m\u00fc\u015fkilleriyle bizzat ilgilenirdi. \u0130lmiyle \u00e2mil olmayan \u00e2limlere olsun, m\u00fccerred h\u00e2f\u0131zlara olsun son derece t\u00e2zim eder, huzuruna girdiklerinde aya\u011fa kalkar, u\u011furlarken kap\u0131ya kadar ref\u00e2kat eder, hatta arabada dahi \u00f6n koltukta oturan h\u00e2f\u0131z ise ayaklar\u0131n\u0131 ona do\u011fru uzatmaz, derli toplu otururdu.<\/p>\n
Okuyanlara ve okutanlara madd\u00ee ve m\u00e2nev\u00ee yard\u0131m etmekte elinden gelen her t\u00fcrl\u00fc imk\u00e2n\u0131 kullan\u0131rd\u0131.<\/p>\n
1962 y\u0131l\u0131nda ders halkas\u0131na kat\u0131lan Konyal\u0131 bir talebesi \u015f\u00f6yle anlatmaktad\u0131r: \u201cFatih\u2019te m\u00fcezzindim. Sabah namaz\u0131ndan sonra \u0130smaila\u011fa\u2019ya gider, \u00f6\u011fleye kadar Hoca Efendi\u2019den ders okurdum. \u00d6\u011fleden sonra da m\u00fcz\u00e2kere ve mut\u00e2la?a ile ilgilenirdim. Be\u015f tane \u00e7ocu\u011fum vard\u0131. Evin kiras\u0131n\u0131 \u00f6demekte de zorlan\u0131yordum. Ek i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmaya karar verdim. Bunun i\u00e7in ders okumay\u0131 b\u0131rakmam gerekiyordu. Bir g\u00fcn dersten sonra Hoca Efendi\u2019ye durumu arz ettim. \u00c7ok m\u00fcteessir oldu. Bana beklememi s\u00f6yleyip, kendisi kalk\u0131p evine gitti, han\u0131m\u0131n\u0131n bileziklerinden \u00fc\u00e7 tane al\u0131p geldi. \u2018Al, bunlar sana hediyemizdir. Bozdur kiran\u0131 \u00f6de, l\u00e2kin dersten geri kalma\u2019 dedi.\u201d<\/p>\n
Mahmud Efendi Hazretleri, \u015feyhi Ali Haydar Efendi Hazretleri gibi ilim ve tasavvufu cem eden z\u00fclcen\u00e2hayn bir zat idi.<\/p>\n
Mahmud Efendi tar\u00eekat \u00fczerinde titizlikle durmakla birlikte \u015fer?-i \u015fer\u00eeften zerre kadar taviz verilmesine de asla m\u00fcsaade etmemi\u015ftir. O her zaman r\u00fcyalara, zuhuratlara, ke\u015fiflere, kerametlere ve s\u00e2ir h\u00e2rikul\u00e2de hallere fazla itibar edilmemesi gerekti\u011fini, as\u0131l maksad\u0131n \u015fer\u00eeat caddesinde istikamet etmek oldu\u011funu dile getirmi\u015ftir.<\/p>\n
A\u015fa\u011f\u0131da zikredece\u011fimiz s\u00f6zleri bu mevz\u00fbda ne kadar hassas davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir:<\/p>\n
\u201cM\u00fcr\u015fid olarak bilinen bir \u015fah\u0131sta \u015fer\u00eeat\u0131 tatbik var ise, o \u015fah\u0131sta tar\u00eekat da vard\u0131r. \u015eer\u00eeat yok ise tar\u00eekat da yoktur, o \u015fah\u0131s m\u00fcr\u015fid olamaz.\u201d<\/p>\n
\u201cKendinizi r\u00fcya veya zuhuratta \u00e7ok g\u00fczel hallerde g\u00f6rebilirsiniz. \u015eer\u00eeata ayk\u0131r\u0131 hal ve hareketleriniz oldu\u011fu halde b\u00f6yle r\u00fcyalar g\u00f6r\u00fcyorsan\u0131z, biliniz ki bu r\u00fcyalar sizin i\u00e7in istidract\u0131r. \u0130stidrac; All\u00e2h-u Te?\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n \u00e2si bir kulunu derece-derece hel\u00e2ka \u00e7ekmesi demektir. Bu kadar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z ni\u00e7in? \u015eer\u00eeat\u0131 iyi becerelim diye. D\u00f6n dola\u015f hep \u015fer\u00eeat.\u201d<\/p>\n
\u201c\u0130m\u00e2m-\u0131 Rabb\u00e2n\u00ee (Kuddise Sirruhu) Hazretleri 2. cildin 50. mektubunda \u015f\u00f6yle buyuruyor; \u2018\u015eer\u00eeat\u0131n hak\u00eekatine kavu\u015fmak i\u00e7in \u015fer\u00eeat\u0131n s\u00fbretine uymak \u015fartt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc vel\u00e2yetin (vel\u00eeli\u011fin) ve n\u00fcb\u00fcvvetin (neb\u00eeli\u011fin) b\u00fct\u00fcn kemalleri, \u015fer\u00eeat\u0131n s\u00fbreti \u00fczerine kurulmu\u015ftur.\u201d<\/p>\n
Mahmud Efendi Hazretleri insanlar\u0131 sadece s\u00f6z\u00fcyle de\u011fil, h\u00e2liyle de ilme ve ibadete te\u015fvik etmi\u015f, ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir ibadeti b\u0131rakmam\u0131\u015f ve istikametiyle g\u00f6renleri gayrete getirmi\u015ftir.<\/p>\n
Farz namazlar\u0131n evvel ve \u00e2hirindeki s\u00fcnnet namazlar\u0131n h\u00e2ricinde tehecc\u00fcd, i\u015frak, ku\u015fluk, evv\u00e2b\u00een, tahiyyet\u00fc\u2019l-mescid ve abdest \u015f\u00fck\u00fcr namaz\u0131 gibi nev\u00e2fili hi\u00e7 terk etmemi\u015f hatta bir defas\u0131nda \u201cKu\u015fluk namaz\u0131n\u0131 terk edece\u011fine Mahmud \u00f6ls\u00fcn daha iyi\u201d buyurmu\u015ftur.<\/p>\n
Pazartesi-per\u015fembe orucunu, ramazan\u0131n son on g\u00fcn\u00fc \u00eetik\u00e2f\u0131 terk etti\u011fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Had\u00ees-i \u015feriflerde zikrolunan n\u00e2file namaz, oru\u00e7 ve zikir gibi ibadetlere devam etmi\u015f, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 da te\u015fvik etmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00dcstad Hazretleri\u2019nin unutulmu\u015f s\u00fcnnetleri diriltmesi, s\u00fcnnetlerden m\u00e2ad\u00e2 edeplere bile farz gibi riayet etmesi M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan sevilip takdir edilmesine vesile olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye\u2019de \u201cTakva\u201d denilince, \u201cS\u00fcnnet-i seniyyeye ittib\u00e2\u201d denilince akla gelen ilk isim olmas\u0131 bu dikkatinin net\u00eecesidir.<\/p>\n
Bir ara cemaatinin \u201cMahmud\u00e7ular\u201d ismiyle zikredildi\u011fini duydu\u011funda \u00e7ok \u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f ve cuma hutbesinde \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir: \u201cMahmud\u00e7ular diyorlar. All\u00e2h a\u015fk\u0131na! Ben yeni bir din mi \u00eecad ettim?! Ras\u00fbl\u00fcll\u00e2h (Sall\u00e2ll\u00e2hu Aleyhi ve Sellem)in g\u00fcnl\u00fck hayatta tatbik edilen d\u00f6rt bin k\u00fcsur s\u00fcnneti vard\u0131r, d\u00f6rd\u00fcn\u00fc terk etti\u011fimi g\u00f6ren arkamda namaz k\u0131lmas\u0131n.\u201d<\/p>\n
Mahmud Efendi Hazretleri \u015fer-?i \u015fer\u00eefi b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in sadece ilimle me\u015fgul olup ibadette, zikrull\u00e2h\u0131n medresesi mes\u00e2besinde olan tar\u00eekat vaz\u00eefelerinde, d\u00eeni tebli\u011f etmekte ve emr-i bi\u2019l-m\u00e2?ruf nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnker yapmakta gev\u015feklik g\u00f6sterilmesini asla tasvip etmezdi.<\/p>\n
Bu mevz\u00fb ile al\u00e2kal\u0131 sarf etti\u011fi \u015fu s\u00f6zleri zikretmek O\u2019nun yolunun bir nebze olsun anla\u015f\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
\u201cYatmadan evvel biraz ders (tar\u00eekat virdi) ile me\u015fgul olal\u0131m. Tehecc\u00fcd namaz\u0131ndan sonra devam edelim. \u0130\u015frak vakti bitirelim. Ondan sonraki b\u00fct\u00fcn vakitlerimizi ilme harcayaca\u011f\u0131z.\u201d<\/p>\n
\u201cZikrullah, Efendimiz (Sall\u00e2ll\u00e2hu Aleyhi ve Sellem)e en b\u00fcy\u00fck ittib\u00e2d\u0131r. Ras\u00fbl\u00fcll\u00e2h (Sall\u00e2ll\u00e2hu Aleyhi ve Sellem) zikirsiz durmazd\u0131. \u2018Rasulullah (Sall\u00e2ll\u00e2hu Aleyhi ve Sellem) bana zikri emretti ben de zikrediyorum\u2019 demeli ve sabah ak\u015fam durmadan All\u00e2h-u Te?\u00e2l\u00e2\u2019y\u0131 zikretmeli.\u201d<\/p>\n
Emr-i bi\u2019l-m\u00e2ruf ve nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnker yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini beyan ederken \u015f\u00f6yle derdi:<\/p>\n
\u201c\u0130stanbul\u2019un b\u00fct\u00fcn evleri medrese olsa emr-i bi\u2019l-m\u00e2ruf ve nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnker olmasa bir de\u011fer ifade etmez.\u201d<\/p>\n
\u201cAllah a\u015fk\u0131na ac\u0131y\u0131n bu insanlara. Sel gibi cehenneme ak\u0131yorlar.\u201d<\/p>\n
\u00dcstad\u0131 Ali Haydar Efendi\u2019den \u015fu s\u00f6z\u00fc \u00e7ok\u00e7a naklederdi:<\/p>\n
\u201cD\u00een-i M\u00fcb\u00een-i \u0130slam\u2019\u0131n devam ve bekas\u0131 emr-i bi\u2019l-maruf ve nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnkerin devam ve bekas\u0131na, D\u00een-i M\u00fcb\u00een-i \u0130slam\u2019\u0131n ink\u0131r\u00e2z\u0131 (y\u0131k\u0131lmas\u0131) ise emr-i bi\u2019l-m\u00e2ruf ve nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnkerin terkine ba\u011fl\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/bereket.org.tr\/online-medrese\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/mahmud-efendi-icazet.jpg\")
<\/p>\n
Mahmud Efendi Hazretleri\u2019nin \u015feyhi , son d\u00f6rt padi\u015fah\u0131n huzur hocas\u0131, d\u00f6rt mezhebin m\u00fcft\u00fcs\u00fc ve Me\u015f\u00eehat-\u0131 \u0130slamiyye\u2019de heyet-i te\u2019l\u00eefiyye reisi olan Ali Haydar Efendi Hazretleri Kendi yerine b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 Mahmud Efendi Hazretleri hakk\u0131nda: \u201c(\u0130lah\u00ee koruma sayesinde) Hen\u00fcz Mahmud\u2019umun sol taraf\u0131na bir seyyie (g\u00fcnah) yaz\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Mahmud\u2019umun eli Benim elimdir.<\/p>\n
Bende ne varsa Mahmud\u2019uma verdim. O\u2019nu sevmeyen \u00e2hirette Beni g\u00f6remez.\u201d buyururlard\u0131.<\/p>\n
Ali Haydar Efendi\u2019den ve Z\u00e2hid el-Kevser\u00ee\u2019den m\u00fccaz olan b\u00fcy\u00fck \u00e2lim Emin Sara\u00e7 Hocaefendi, Mahmud Efendi Hazretleri\u2019ni s\u0131k\u00e7a ziyaret eder ve \u00e7e\u015fitli vesilelerle: \u201cAli Haydar Efendi Hazretleri\u2019nin mur\u00e2d\u0131n\u0131 Mahmud Efendi hayata ge\u00e7irmi\u015ftir, \u00e7\u00fcnk\u00fc Ali Haydar Efendi\u2019nin tek arzusu ilmin yay\u0131lmas\u0131 ve (sakal, c\u00fcbbe-\u015falvar ve \u00e7ar\u015faf gibi) islam \u015fi\u00e2r\u0131n\u0131n canlanmas\u0131yd\u0131\u201d derdi.<\/p>\n
Mahmud Efendi Hazretleri\u2019nin z\u00e2hir\u00ee ilimdeki \u00fcstad\u0131 Hac\u0131 Dursun Fevzi Efendi: \u201d Mahmud Efendi Hazretleri\u2019nin arkas\u0131nda namaz k\u0131lan, \u0130mam-\u0131 \u00c2zam Efendimizin ard\u0131nda k\u0131lm\u0131\u015f gibidir\u201d derdi .<\/p>\n
Kendisi evvelki me\u015fay\u0131htan icazetli bir \u015feyh oldu\u011fu halde ilk \u00f6nce Ali Haydar Efendi Hazretleri\u2019ne intisab edip O\u2019nun halifesi olmu\u015f, daha sonra Mahmud Efendi Hazretleri\u2019ne intisab ederek O\u2019nun y\u00fcce makam\u0131n\u0131 itiraf etmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130m\u00e2m-\u0131 Rabb\u00e2n\u00ee Hazretleri\u2019nin yedinci torunu ve Med\u00eene-i M\u00fcnevvere\u2019deki Mazhar\u00ee Rib\u00e2t\u0131\u2019n\u0131n son \u015feyhi olan Muhammed Mazhar el-F\u00e2r\u00fbk\u00ee Hazretleri, Mahmud Efendi Hazretleri\u2019ni \u0130stanbul\u2019da ziyaret etmi\u015f ve:<\/p>\n
\u201cBen \u00e2lemleri gezdim, bu as\u0131rda Mahmud Efendi gibi \u015fer\u00eeat ve tar\u00eekat\u0131 birlikte ya\u015fayan bir zat g\u00f6rmedim\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130slam \u00e2leminin en b\u00fcy\u00fck \u00e2limlerinden ve Ehl-i S\u00fcnnet\u2019in en b\u00fcy\u00fck m\u00fcd\u00e2f\u00eelerinden olan B\u00fcy\u00fck Kutub All\u00e2me Seyyid Muhammed Alev\u00ee el-M\u00e2lik\u00ee (Rahimehull\u00e2h) Mahmud Efendi Hazretleri\u2019ni \u0130stanbul\u2019daki derg\u00e2h\u0131nda birka\u00e7 defa ziyaret etmi\u015f, vefat\u0131ndan \u00f6nce on g\u00fcn kadar Kendisinin misafiri olmu\u015f ve:<\/p>\n
\u201cD\u00fcnyada bir\u00e7ok cemaatler g\u00f6rd\u00fcm. Kimisi ilme \u00f6nem verip tasavvufu z\u00e2yi etmi\u015f, kimi de tasavvufa ihtimam g\u00f6sterip ilmi z\u00e2yi etmi\u015flerdir, ama Mahmud Efendi ve cemaati ilimle ameli, \u015fer\u00eeatla tar\u00eekat\u0131 birlikte ya\u015fay\u0131p-ya\u015fatan m\u00fcstesna cemaatlerdendir.<\/p>\n
Bu kadar kalabal\u0131k m\u00fcridi olup da kendisini \u00f6ne \u00e7\u0131karmayan ve son derece tev\u00e2z\u00fb sahibi olan bir zat mutlaka evliy\u00e2ull\u00e2h\u0131n kutuplar\u0131ndan biri olmas\u0131 gerekir, zira bu makam normal bir vel\u00eede tahakkuk etmez\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n
2009 senesinin yaz aylar\u0131nda v\u00e2ki olan \u015e\u00e2m-\u0131 \u015eer\u00eef ziyaretinde akdedilen ulem\u00e2 ve me\u015f\u00e2yih meclisinde All\u00e2me Muhammed Sa?\u00eed Ramazan el-B\u00fbt\u00ee bu mevz\u00fbya i\u015faret edip Mahmud Efendi\u2019ye \u201cT\u00fcrkiye\u2019deki s\u0131rr\u0131 siz muhafaza ettiniz\u201d demi\u015fti.<\/p>\n
Yine 2009 y\u0131l\u0131n\u0131n Aral\u0131k ay\u0131nda Mahmud Efendi\u2019yi ziyarete gelen B\u00fcy\u00fck Muhaddis All\u00e2me Muhammed Avv\u00e2me, bir sohbet esnas\u0131nda etraf\u0131nda toplanan on bin kadar talebeyi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde Hazreti Ali Efendimiz\u2019in (Kerremellahu Vecheh\u00fb) K\u00fbfe\u2019ye geli\u015finde \u0130bni Mes?\u00fbd (Rad\u0131yall\u00e2hu Anh)\u2019\u0131n talebelerinin O\u2019nu kar\u015f\u0131lamaya \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 zikrederek Hazreti Ali (Kerremellahu Vecheh\u00fb)nun \u0130bni Mes?\u00fbd (Rad\u0131yall\u00e2hu Anh) hakk\u0131ndaki;<\/p>\n
\u201cAll\u00e2h \u0130bni Mes?\u00fbd\u2019a rahmet etsin. Ger\u00e7ekten bu beldeleri ilim doldurmu\u015f\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc nakledip akabinde;<\/p>\n
\u201cAll\u00e2h Mahmud Efendi\u2019ye merhamet etsin. Ger\u00e7ekten bu beldeleri ilim doldurmu\u015f\u201d demi\u015fti.<\/p>\n
Mahmud Efendi Hazretleri\u2019nin ilim, amel ve ihlastaki y\u00fcksek mertebesine daha bir\u00e7ok \u00e2lim de\u011finmi\u015ftir ki, B\u00fcy\u00fck Muhaddis merhum Abdulfett\u00e2h Eb\u00fb \u011eudde kendisini mescidinde ziyaret edip h\u00fcrmetlerini arz etmi\u015ftir.<\/p>\n
Med\u00eene-i M\u00fcnevvere\u2019nin kutuplar\u0131ndan olup d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn velilerin meclisinde topland\u0131\u011f\u0131 Muhammed Zekeriya el-Buh\u00e2r\u00ee Hazretleri r\u00fcyas\u0131nda Ras\u00fbl\u00fcll\u00e2h (Sallall\u00e2h\u00fc Aleyhi ve Sellem)\u2019i g\u00f6rm\u00fc\u015f, K\u00e2inat\u0131n Efendisi\u2019nin hemen ard\u0131nda da Mahmud Efendi Hazretleri\u2019ni, aya\u011f\u0131n\u0131 Ras\u00fbl\u00fcll\u00e2h (Sallall\u00e2h\u00fc Aleyhi ve Sellem)\u2019in m\u00fcbarek aya\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yere koyarken g\u00f6rm\u00fc\u015f, bunun \u00fczerine Mahmud Efendi Hazretleri\u2019ne: \u201cBen Buhara\u2019da Seyr-u Sul\u00fbk\u00fcm\u00fc tamamlayamad\u0131m, siz bana tamamlatt\u0131r\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z? diye ricada bulunmu\u015f. Efendi Hazretleri de: \u201cSiz manen tamamlam\u0131\u015fs\u0131n\u0131z\u201d diyerek tevazu g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n
\u015e\u00e2m-\u0131 \u015eer\u00eef\u2019in fukah\u00e2s\u0131ndan Abdurrezzak Haleb\u00ee Hazretleri Mahmud Efendi Hazretleri\u2019nin en b\u00fcy\u00fck \u00e2\u015f\u0131klar\u0131ndan olup talebelerine daima onu tan\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Son devrin Hanefi fukah\u00e2s\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fcklerinden olan Merhum Ed\u00eeb Kell\u00e2s Hazretleri y\u00fcz ya\u015f\u0131na yakla\u015fm\u0131\u015f iken ellerde ta\u015f\u0131narak \u015e\u00e2m-\u0131 \u015eer\u00eef ziyaretlerinde Efendi Hazretleri\u2019ni ziyarete gelmi\u015f ve onun hakk\u0131nda:\u201cKalbimin sevgilisi\u201d diye ihtiramda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
T\u00fcrkiye me\u015f\u00e2y\u0131h\u0131n\u0131n ulular\u0131ndan, Kel\u00e2m\u00ee Derg\u00e2h\u0131 Postni\u015f\u00eeni Ali Haydar Efendi Hazretleri\u2019nin \u00e2hiretli\u011fi olan Mahmud Sami Ramazano\u011flu Hazretleri, Mahmud Efendi Hazretleri\u2019ni mescidinde ziyaret ederek O\u2019nun y\u00fcce makam\u0131n\u0131 tasdik etmi\u015ftir.<\/p>\n
G\u00fcm\u00fc\u015fh\u00e2nev\u00ee kolunun \u00f6nde gelen me\u015f\u00e2y\u0131h\u0131ndan Mehmed Z\u00e2hid Kotku Hazretleri, Mahmud Efendi Hazretleri\u2019ni s\u00fcrekli ziyarete gelmi\u015f ve cenazesinin y\u0131kanmas\u0131n\u0131 ve namaz\u0131n\u0131n k\u0131ld\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 kendisine vasiyet etmi\u015ftir.<\/p>\n
Ali Haydar Efendi Hazretleri\u2019nin \u00e2hiretli\u011fi olan Alvarl\u0131 Muhammed Lutf\u00ee Efe Hazretleri\u2019nin \u00e2hiretli\u011fi olan, Ras\u00fbl\u00fcll\u00e2h (Sallall\u00e2h\u00fc Aleyhi ve Sellem)\u2019in kabr-i \u015ferifinin kap\u0131s\u0131 herkesin \u00f6n\u00fcnde kendisine a\u00e7\u0131lan ve vefat\u0131ndan alt\u0131 ay sonra kabrinden \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kefeninde hi\u00e7bir leke bulunmaks\u0131z\u0131n etrafa misk kokular\u0131 sa\u00e7an Hac\u0131 Salih Efendi Hazretleri, Mahmud Efendi Hazretleri\u2019nin m\u00fcridi gibi Pazar sohbetlerine kat\u0131l\u0131r ve O\u2019nun hakk\u0131nda: \u201cKutb-u Medar bu Zatt\u0131r, g\u00f6rm\u00fcyor musunuz, d\u00fcnya etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fcyor\u201d buyurmu\u015ftur ki bu fakir bunu bizzat kulaklar\u0131mla duymu\u015fumdur.<\/p>\n
Son d\u00f6nemde Kur\u2019an\u2019a \u00e7ok b\u00fcy\u00fck hizmeti ge\u00e7mi\u015f olan G\u00f6nenli Mehmed Efendi Hazretleri, Mahmud Efendi Hazretleri\u2019ni s\u0131k s\u0131k ziyaret ederdi. O\u011flu vef\u00e2t etti\u011finde Efendi Hazretlerimizle birlikte kendisine t\u00e2ziye ziyaretine gitti\u011fimiz zaman Efendi Hazretlerine hitaben : \u201cSenin yapt\u0131klar\u0131n\u0131 biz beceremedik, ortal\u0131\u011f\u0131 sakall\u0131larla ve \u00e7ar\u015fafl\u0131larla doldurdun. Bir kere r\u00fcyamda sem\u00e2n\u0131n bir kat\u0131nda evliy\u00e2ullah\u0131n toplant\u0131s\u0131na kat\u0131ld\u0131m, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m b\u00fct\u00fcn me\u015f\u00e2y\u0131h oradayd\u0131, seni g\u00f6remeyince sa\u011fa sola bak\u0131nd\u0131m. O zaman h\u00e2tiften:\u201cMahmud\u2019u a\u015fa\u011f\u0131larda arama. Yukar\u0131 bak! Yukar\u0131! \u201c diye nida edildi \u201d demi\u015ftir.<\/p>\n
Son devir Osmanl\u0131 Ulemas\u0131ndan ve Med\u00eene-i M\u00fcnevvere me\u015f\u00e2y\u0131h\u0131ndan olan Hattat Mustafa Necati Erzur\u00fbm\u00ee Efendi Hazretleri, Mahmud Efendi Hazretlerine \u00e7ok tazim eder, Med\u00eene-i M\u00fcnevvere\u2019de kald\u0131\u011f\u0131 otellerde Efendi Hazretlerini ziyaret eder ve :<\/p>\n
\u201c\u015eeytan senden ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kadar kimseden ka\u00e7m\u0131yor. Bu zamanda \u015feytan\u0131n en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fman\u0131 sensin. \u201c derdi.<\/p>\n
Muhammed Ali S\u00e2b\u00fbn\u00ee gibi d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda Me\u015fhur Allame, Mahmud Efendi Hazretlerine intisab etmi\u015f ve :<\/p>\n
\u201cBu Z\u00e2t sadece T\u00fcrkiye\u2019nin de\u011fil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n \u015feyhidir.\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n
Seyda Cezer\u00ee\u2019nin halifesi b\u00fcy\u00fck \u00e2lim Mehmet Emin Er, Suud ulemas\u0131ndan Seyyid \u0130brahim Ahs\u00e2\u00ee, Mekke ulemas\u0131ndan Ahmed Nurseyf, Med\u00eene-i M\u00fcnevvere\u2019de bulunan Arif Hikmet K\u00fct\u00fcphanesi m\u00fcd\u00fcr\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00e2lim Ali Ulvi Kurucu, Erzurum m\u00fcft\u00fcs\u00fc Halis Efendi gibi \u00dcstad\u0131m\u0131z Hazretlerini ziyaret eden, kendisinin y\u00fcceli\u011fini itiraf eden ve kendisine intisab eden daha bir\u00e7ok zev\u00e2t-\u0131 kir\u00e2m vard\u0131r ki bunlar\u0131 tek tek saymaya ne bizim \u00f6mr\u00fcm\u00fcz, ne ya\u015f\u0131m\u0131z, ne de imkanlar\u0131m\u0131z m\u00fcsait de\u011fildir.<\/p>\n
<\/p>\n